Protokół sporządzenia stanu faktycznego przez Komornika.

Jak w urzędowej formie zabezpieczyć dowodów? Co zrobić, gdy przed wszczęciem postępowania sądowego zachodzi obawa, że przeprowadzenie dowodu stanie się w przyszłości niewykonalne lub zbyt utrudnione? Jak zabezpieczyć się przed utratą możliwości przeprowadzeni dowodu?

Gdy przed wszczęciem postępowania sądowego zachodzi obawa, że przeprowadzenie dowodu stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione albo że z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy, w pierwszej kolejności nasuwa się rozwiązanie przewidziane w art. 310 KPC. W postępowaniu tym sąd dokonuje zabezpieczenia dowodu a następnie przeprowadza wnioskowany dowód w celu zabezpieczeniu materiału procesowego dla przyszłego postępowania, dzięki czemu zapobiega niebezpieczeństwu późniejszej utraty możliwości przeprowadzenia określonych dowodów.

Poza przepisami Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu dowodów należy zwrócić uwagę na szczególne uprawnienie komornika sądowego, który na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2 Ustawy o komornikach sądowych, uprawniony jest do sporządzenia protokół stanu faktycznego. Czynność sporządzenia protokołu stanu faktycznego jest zapisem naocznych spostrzeżeń komornika poczynionych w toku osobistych oględzin. Protokół stanu faktycznego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 KPC. W związku z tym należy uznać, że sporządzony przez komornika protokół stanu faktycznego korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą, a ponadto wiąże się ze zmianą ciężaru twierdzenia i dowodzenia. Stosownie bowiem do art. 252 KPC strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.

Wniosek o sporządzenie protokołu stanu faktycznego przez komornika może złożyć każdy zainteresowany i nie jest wymagane w tym celu wykazywanie interesu prawnego. Czynność tę może również zlecić komornikowi sąd lub prokurator. Wniosek podlega opłacie komorniczej w wysokości 400 zł. Nadto komornikowi należy się zwrot wydatków poniesionych w związku ze sporządzeniem stanu faktycznego i ma on prawo żądać niezbędnych zaliczek na pokrycie kosztów.

Protokół stanu faktycznego sporządzony przez komornika zgodnie z odesłaniem zawartym w Ustawie o komornikach sądowych do odpowiedniego stosowania art. 809 KPC, gdzie komornik stwierdza każdą czynność egzekucyjną protokołem, który powinien zawierać:

1)  oznaczenie miejsca i czasu czynności;

2)  imiona i nazwiska stron oraz innych osób uczestniczących w czynności;

3)  sprawozdanie z przebiegu czynności;

4)  wnioski i oświadczenia obecnych;

5)  wzmiankę o odczytaniu protokołu;

6)  podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisu;

7)  podpis komornika.

W piśmiennictwie uważa się, że protokół stanu faktycznego może łączyć zarówno elementy typowego protokołu sporządzanego w formie pisemnej, jak i zawierać utrwalenie stwierdzonego stanu faktycznego – czy to w formie zdjęciowej w postaci załącznika do protokołu, czy to w formie nagrania audio lub audiowizualnego, planów, rysunków, płyt, nośników elektronicznych służących do utrwalenia dźwięków i obrazów, zrzutów ze stron internetowych. Ponadto do takiego protokołu mogą zostać dołączone dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności stwierdzone lub utrwalone przez komornika w protokole stanu faktycznego, co daje znacznie szersze możliwości w zakresie dokonania ustaleń faktycznych w oparciu o te dodatkowe źródła informacji. Nie brakuje tu głosów przeciwnych, które wskazują na konieczność sporządzenie protokołu tylko w formie pisemnej na podstawie art. 809 KPC. Należy uznać, iż komornik w protokole może wskazać, iż wykonał w miejscu sporządzenia protokołu utrwalenie  stwierdzonego stanu faktycznego – czy to w formie zdjęciowej w postaci załącznika do protokołu, czy to w formie nagrania audio lub audiowizualnego, planów, rysunków, płyt, nośników elektronicznych służących do utrwalenia dźwięków i obrazów, zrzutów ze stron internetowych, którą następnie dołącza do protokołu w formie załącznika.

Komornik nie może uchylić się od sporządzenia protokołu stanu faktycznego zleconego przez sąd lub prokurator.Komornik nie powinien też uchylać się od sporządzenia protokołu na zlecenie podmiotów prywatnych. Należy pamiętać, że komornikowi wolno sporządzić protokół stanu faktycznego jedynie w granicach własnego rewiru. Komornik spoza rewiru odmówi zatem przyjęcia wniosku o sporządzenie protokołu, jeżeli czynności miałyby być wykonywane poza nim. Komornik może odmówić sporządzenia protokołu, gdy stosunek osobisty komornika do podlegających stwierdzeniu faktów może rzutować na bezstronność dokonywanych spostrzeżeń, gdy nie dysponuje on zdolnościami lub narzędziami do czynienia wymaganych spostrzeżeń, albo gdyby czynności miały by kolidować z innymi już zaplanowanymi czynnościami komornika, a zachodziłaby jednocześnie konieczność sporządzenia protokołu w oznaczonym czasie lub najszybciej, jak to możliwe. Komornik powinien też odmówić sporządzenia protokołu stanu faktycznego, jeśli miałoby się to wiązać z działaniami sprzecznymi z prawem lub zasadami etyki zawodowej. Na odmowę sporządzenia protokołu stanu faktycznego, jak też na inne czynności lub zaniechania komornika, służy skarga do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę w kancelarii komornika.

Przykłady wykorzystanie w praktyce protokołu stanu faktycznego sporządzanego przez komornika sądowego: 

Na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania w przedmiocie działu spadku w celu ustalenia składników majątkowych wchodzących w skład majątku spadkowego o ile nie został wykonany spis inwentarza.

Protokół stanu faktycznego możemy wykorzystać w najbardziej prozaicznych sprawach, np. stwierdzających naruszenie prawa przez parkowanie samochodem sąsiada na nieruchomości należącej do przyszłego powoda, który będzie domagał się ochrony swoich praw przed sądem. Oczywistym jest, że niesforny sąsiad w chwili powzięcia informacji o planach powoda związanych ze złożonym pozwem, od tej pory będzie zachowywał się wzorowo i zaprzestanie parkowania na działce sąsiada. Powód w tej sytuacji może mieć problem z wykazaniem naruszenia prawa przed sądem. W tej sytuacji przyszły powód przed wdaniem się w spór winien złożyć wniosek do właściwego komornika o sporządzenie protokołu stanu faktycznego, w którym komornik w formie urzędowej stwierdzi, że sąsiad w dniu sporządzenia protokołu parkował pojazd na działce przyszłego powoda. Protokół ten, pozwoli przyszłemu powodowi wykazać   naruszenie dokonane przez sąsiada.

W trakcie dokonywanych oględzin towarzyszących sporządzeniu protokołu komornikowi nie wolno stosować środków przymusu ani przełamywać oporu osób uczestniczących w czynnościach. Nie jest dopuszczalne, sporządzając protokół stanu faktycznego, poddawanie przez komornika danej osoby oględzinom wbrew jej woli lub ustalanie jej stanu majątkowego. Nie jest też możliwe pokonywanie zabezpieczeń i wchodzenie do pomieszczeń. Komornik sporządzający protokół stanu faktycznego nie jest uprawniony do nakładanie grzywien na osoby przeszkadzające w czynności. Komornik w toku dokonywanych oględzin powinien jedynie przybrać rolę niezaangażowanego obserwatora, a w razie niedających się przezwyciężyć przeszkód, wycofać się i zaniechać oględzin. Komornikowi nie wolno również korzystać z instytucji, o której mowa w art. 761 KPC a mianowicie nie może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień. Korzystanie z tych uprawnień przysługuje bowiem komornikowi wyłącznie jako organowi egzekucyjnemu, natomiast komornik, sporządzając protokół stanu faktycznego, nie działa jako organ postępowania.

Olaf Hamberger

Download WordPress Themes
Download WordPress Themes Free
Download Premium WordPress Themes Free
Download Nulled WordPress Themes
free online course
download intex firmware
Download Nulled WordPress Themes
free download udemy course

Poprzedni